[ad_1]

حدود چهار سال گذشته تخمین زده شد که کمتر از ۴۰ فرد یوزپلنگ در ایران وجود دارد. این یوزها آخرین بازمانده‌های گونه یوزپلنگ آسیایی بودند که به شدت در معرض خطر انقراض‌اند. اکنون تعداد دقیقی از یوزها و نوسانات جمعیتی آن‌ها در دسترس نیست اما مدیرکل حفاظت محیط زیست سمنان می‌گوید که از ابتدای سال تاکنون در این استان – به عنوان زادآورترین زیستگاه یوز – ۲۱ فرد یوزپلنگ مشاهده شده که برای ۱۳ فرد از آن‌ها شناسنامه تهیه شده است.

امیر عبدوس در گفت و گو با ایسنا، با بیان اینکه برنامه ما برای حفظ بقای یوز پلنگ در ایران، حفاظت از آن در زیستگاه و طبیعت است، اظهار کرد: توفیقاتی که ما در زیستگاه به دست آوردیم بیشتر از توفیقات حاصل از پروژه تکثیر در اسارت است.

۵۰۰ هزار هکتار از منطقه توران خالی از دام شده است

وی با اشاره به اقدامات انجام شده برای حفاظت از یوزپلنگ‌ها در طبیعت گفت: مهمترین عامل تهدید زیستگاه‌های یوز، حضور دام و سگ گله در آن است. در حال حاضر حدود ۵۰۰ هزار هکتار از محدوده ۱.۵ میلیون هکتاری توران – از جمله تمام وسعت ۱۰۰ هزار هکتاری پارک ملی توران – خالی از دام شده است و عرصه امنی را در مرکز ذخیره‌گاه زیست کره توران برای یوز ها ایجاد کرده‌ایم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان با بیان اینکه ما نمی‌توانیم تمام دام‌های منطقه توران را اخراج کنیم، تصریح کرد: بر اساس توافق سازمان جنگل‌ها با سازمان حفاظت محیط زیست تنها یک پنجم مساحت مناطق حفاظت شده و پناهگاه‌های حیات وحش را می‌توان از حضور دام خالی و به عنوان محدوده امن برای حیات وحش تجهیز کرد.

مشاهده یوزپلنگ‌های جدید در سمنان

عبدوس در ادامه با اشاره به مشاهده یوزپلنگ‌های جدید در منطقه توران اظهار کرد: بر اساس تصاویر دوربین‌های تله‌ای و عکس‌هایی که افراد محلی ثبت کرده‌اند، از ابتدای امسال تاکنون ۲۱ فرد یوزپلنگ در استان سمنان مشاهده شده است که برای ۱۳ فرد از آن‌ها شناسنامه تهیه و نامگذاری شده‌اند. این کار به ما کمک می‌کند که در صورت مشاهده مجدد آن‌ها شمارش تکراری نداشته باشیم.

وی درباره هشت فرد یوزپلنگی که دیده شده اما برای آن‌ها شناسنامه‌ای تهیه نشده است، گفت: تصاویر موجود از این هشت فرد یوزپلنگ واضح و قابل تبدیل شدن به شناسنامه بود چراکه این شناسنامه‌ها بر اساس خال‌های موجود روی بدن یوزها – که در هر فرد یوزپلنگ منحصر به فرد است – تهیه می‌شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان افزود: در حال حاضر دو خانواده چهار فردی و سه یوزپلنگ تک در منطقه توران شناسنامه‌دار شده‌اند همچنین برای دو یوزپلنگ مشاهده شده در منطقه چاه شیرین سمنان نیز شناسنامه تهیه شده است. یک خانواده پنج فردی از یوزپلنگ‌ها دوبار طی امسال – فروردین و شهریور ماه – در توران مشاهده شدند که با توجه به واضح نبودن عکس‌ها شناسنامه‌ای برای آن‌ها هنوز تهیه نشده است.

عبدوس با اشاره به اینکه سر شماری یوزها فقط با دوربین‌های تله‌ای و تهیه شناسنامه امکان‌پذیر است، گفت: ما تاکنون ۱۴ دستگاه دوربین تله‌ای در محدوده پارک ملی توران نصب کرده‌ایم. ۱۹ دستگاه دوربین دیگر نیز با کمک انجمن یوزپلنگ تهیه و تحویل ما داده شده است که به زودی برای نصب آن‌ها اقدام می‌کنیم. در حال حاضر تمام تلاش ما این است که دوربین‌های تله‌ای را از پارک ملی توران به کل منطقه گسترش دهیم.

فقط دو قلاده سگ با هر گله می‌تواند وارد منطقه توران شود

به گفته وی یکی از اقدامات سازمان حفاظت محیط زیست درجهت امن کردن منطقه توران برای یوزپلنگ‌ها کاهش تعداد سگ‌های گله است. تعداد سگ‌هایی که می‌توانند با هر گله وارد منطقه توران شوند تنها دو قلاده است.

عبدوس در ادامه تصریح کرد: طی سال گذشته برخی از دامداران این موضوع را رعایت نکردند اما امسال تلاش ما این است که مسئله ممنوعیت ورود بیش از دو قلاده سگ با هر گله را برای دامداران منطقه جا بیندازیم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان با بیان اینکه اگر  یوزپلنگ و پلنگ خسارتی به دام‌های اهلی وارد کنند، محیط زیست خسارت آن را به صورت کامل پرداخت می‌کند، تصریح کرد: البته باید به ما به اثبات شود که خسارت وارده از جانب یوزپلنگ یا پلنگ بوده است. این موضوع از طریق جای دندان‌های به جا مانده روی شکار کاملا مشخص است.

وی ادامه داد: باید به این موضوع نیز اشاره کرده که شکار یوزپلنگ مانند گرگ نیست و اگر یوزی به گله‌ای حمله کند فقط یک طعمه را با خود می‌برد و نهایت خسارتی که به گله می زند یک راس گوسفند است. 

گزینه زنده‌گیری یوز نر از طبیعت فعلا منتفی است

عبدوس در ادامه درباره سه فرد یوزپلنگی که در پارک ملی توران و در اسارت هستند، تصریح کرد: درحال حاضر مکان نگهداری این یوزپلنگ‌ها کاملا استاندارد شده و ما در تلاشیم که کوشکی – یوزپلنگ نری که در اسارت است – با یکی از یوزهای ماده جفت‌گیری کند بنابراین فعلا گزینه زنده‌گیری یوز نر از طبیعت و انتقال آن به محوطه فنس‌کشی شده منتفی است.

وی با بیان اینکه تاکنون یوز نری از منطقه توران جذب محوطه فنس‌کشی شده یوزهای ماده نشده است، گفت: یوز نر زمانی به سمت محوطه جذب می‌شود که حداقل یکی از دو یوز ماده‌ای که در اسارت نگهداری می‌شوند به دوره فحلی رسیده باشند و هورمون‌هایی را ترشح و یوز نر را جذب کند اما ما تاکنون علایم فحلی را در هیچ کدام از یوز های ماده ندیده‌ایم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان در پایان گفت: متاسفانه در حال حاضر ایران و دلبر – دو یوزپلنگ ماده در اسارت – هیچ توجهی به کوشکی- یوزپلنگ نر در اسارت – ندارند و اگر موفق به جفت گیری طبیعی در آن‌ها نشویم باید گزینه‌های دیگری را امتحان کنیم چرا که نمی‌توانیم اجازه دهیم سن تولید مثل ایران مانند دلبر بگذرد و به سرنوشت او دچار شود.

انتهای پیام

[ad_2]

Source link


[ad_1]

در پی شیوع ویروس کرونا در جهان علی رغم بهبود موقتی شرایط زندگی حیوانات طی چند ماه اخیر همچنان گونه‌هایی از حیات وحش کشور در معرض تهدید انقراض قرار دارند.

به گزارش ایسنا،  حیواناتی در در معرض خطر انقراض قراردارند، طیف وسیعی از گونه‌ها را دربر می‌گیرند. برای شناخت بهتر آن‌ها و آشنایی با خطراتی که این گونه‌ها را تهدید می‌کند، در ادامه به ۱۰ نکته اشاره شده است.

*گونه‌ای که می‌توان آن را منقرض شده به حساب آورد، پرنده مهاجری است که تنها بازمانده جمعیت غربی درنای سیبری در جهان است و تنها یک فرد از جمعیت آن باقی مانده‌ است. تک درنای سیبری به نام «امید» معمولا آبان ماه به ایران می‌آید و در اواخر زمستان به زیستگاه اصلی خود در سیبری باز می‌گردد.

*اگر گونه‌های حیات وحش در معرض خطر انقراض ایران را در فهرستی قرار دهیم، بدیهی است که یوزپلنگ آسیایی در راس این فهرست قرار می‌گیرد چراکه جمعیت آن کمتر از ۱۰۰ فرد است و گونه دیگر بعد از آن گوزن زرد ایرانی‌ است که جمعیت آن زیر ۱۰۰۰ راس است البته اقدامات اجرایی خوبی در جهت حفظ این گونه صورت گرفته که خیلی امیدوار کننده است.

* بسیاری از گونه‌های شاخص حیات وحش ایران در شرف تهدید و خطر انقراض هستند اما ممکن است برخی از آن‌ها در سطح جهانی تهدید نشده باشند مانند گونه «مرال» که در معرض تهدید جهانی نیست اما در جنگل‌های شمال کشور و گونه «شوکا» در غرب کشور به شدت در معرض خطر انقراض هستند که دلایل اصلی آن شکار غیر مجاز، تغییر کاربری اراضی و تخریب جنگل‌هاست که بر کاهش شدید جمعیت این گونه‌ها تاثیر گذاشته است و می‌توان گفت جمعیت‌های باقی مانده این گونه‌ها در پارک‌های ملی و مناطق حفاظت شده هستند. ‌

*فوک دریای خزر نیز گونه‌ای است که در معرض خطر انقراض قرار دارد و جمعیت آن از چند میلیون به کمتر از ۵۰ هزار رسیده‌ است و با وجود اینکه هنوز جمعیت قابل توجهی از فوک‌های دریایی باقی مانده‌اند اما کاهش جمعیت آن‌ها یک تهدید به حساب می‌آید چراکه تنها زیستگاه این گونه در دریای خزر است.

*خانواده‌ای از آبزیان که خاویار ماهی‌ها هستند و در ایران پنج گونه‌ از آن‌ها در دریای خزر زیست می‌کنند به‌شدت در معرض خطر انقراض هستند چراکه از گونه ماده و باردار آن‌ها برداشت می‌شود و تنها زیستگاه آن‌ها نیز دریای خزر است.

*برخی از گونه‌های خزندگان کشور زیستگاه‌های بسیار محدودی دارند که مطالعات گسترده‌ای نیز روی آن‌ها انجام نشده است مانند مانند افعی دم عنکبوتی در غرب ایران و افعی البرزی که تهدید جدی متوجه آن‌ها نیست اما چون این گونه‌های خزندگان زیستگاه‌های جزیره‌ای شده کوچکی دارند، هر نوع دست‌درازی به این زیستگاه‌ها می‌تواند احتمال انقراض شدیدی برای این گونه‌ها ایجاد کند.

* لاک‌پشت‌های دریایی از دیگر خزندگانی هستند که زیستگاه‌های محدودی در سواحل جنوبی ایران برای تخم‌گذاری دارند بنابراین هنگام توسعه این سواحل باید این زیستگاه‌ها مد نظر قرار گیرد تا مزاحمتی برای لاک پشت‌ها هنگام تخمگذاری ایجاد نشود. توصیه کارشناسان این است که دولتمردان و تصمیم‌سازان توسعه با پیوست‌های محیط زیستی و با دیدن موضوعات مرتبط با تنوع زیستی برنامه‌های کلان توسعه را مد نظر قرار دهند تا تخریب زیستگاه‌ها و تهدید تنوع زیستی کاهش پیدا کند.

* برخی گونه‌های خزندگان مانند انواع سمندرها به علت تجاری شدن در معرض تهدید قرار گرفته‌اند. برخی از آن‌ها به عنوان گونه‌های زینتی وارد مقوله قاچاق شده‌اند و این مساله برای جمعیت آن‌ها مشکلاتی ایجاد کرده است. با این حال اقدامات خوبی از طرف سازمان‌های مردم نهاد انجام شده  است که توانسته به این گونه سمندرها کمک کند.

* یکی از تهدیدات عمده تنوع زیستی کشور رهاسازی غیر علمی گونه‌های غیر بومی در طبیعت است مانند رها شدن ماهی‌های قرمز و لاک‌پشت گوش قرمز در طبیعت. افراد غیر متخصص که این حیوانات را در طبیعت رها و تصور می‌کنند حیوانی که در اسارت است باید در طبیعت رها شود درحالی که برای تمام گونه‌ها پروتکل‌های علمی وجود دارد.

* در برخی از جنگل‌های شمال کشور میمون «رزوس» دیده شده است؛ میمونی که از طریق قاچاق وارد ایران می‌شود و افرادی که این حیوان را خریداری می‌کنند پس از گذشت مدتی نمی‌توانند از آن نگهداری کنند و به جای آن که این حیوان را به سازمان حفاظت محیط زیست تحویل دهند تا برنامه‌ای برای میمون در نظر بگیرد، آن را در جنگل رها می‌کنند این درحالیست که میمون «رزوس» می‌تواند هزاران انگل و بیماری را منتقل کند و به یک گونه مهاجم در شمال ایران تبدیل شود.

انتهای پیام

[ad_2]

Source link