۱۳ تیر ماه روز ملی دماوند بلندترین کوه ایران و بلندترین آتشفشان آسیا و خاورمیانه است. رییس اداره کل حفاظت محیط زیست شهرستان دماوند یکی از مهمترین عوامل مخرب و تهدیدکننده این کوه را فعالیت‌های معدن‌کاوی و معدن‌کاری دانست و گفت: سازمان جنگل‌ها و مراتع به عنوان متولی عرصه‌های طبیعی و ملی می‌تواند از فعالیت‌های معدن‌کاوی‌ و احداث جاده‌ها در این منطقه ممانعت کند

محمد فریدی در گفت و گو با ایسنا افزود: سازمان جنگل‌ها و مراتع به عنوان متولی عرصه‌های طبیعی و ملی می‌تواند از فعالیت‌های معدن‌کاوی‌ و احداث جاده‌ها در این منطقه ممانعت کند همچنین وزارت صنعت و معدن باید از صدور مجوزهای بهره‌برداری معادن در دامنه‌های قله دماوند خودداری کند و به شکل جدی‌تر و ویژه‌ای به دماوند بنگرد و در جهت حفظ آن گام بردارد. دستگاه‌های مختلف در قوانین ما مسئولیت‌های متفاوتی دارند اما باید به کمک یکدیگر در جهت حفظ این اثر طبیعی- ملی که میراث ارزشمند سرزمین پهناور ایران است، تلاش کنند.

وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود ضمن بیان اینکه ارتفاع ۴۵۰۰ متر به بالای قله دماوند اثر طبیعی ملی و جزو مناطق تحت حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست است، گفت: با وجود تلاش‌های زیادی که محیط‌بانان ما در پارک ملی لار، شهرستان‌های اطراف و استان‌ مازندران در جهت حفظ زیستگاه دماوند می کنند اما واقعیت این است که ارتفاع ۴۵۰۰ متر به بالای این کوه به‌دلیل صعب‌البور بودن، خود را حفظ کرده و دامنه‌ها و ارتفاعات پایین‌تر از ۴۵۰۰ متر آن بیشتر در معرض تهدیدات مخرب زیست محیطی قرار دارند و سازمان حفاظت محیط زیست نقش مهمی در حفاظت از این اثر طبیعی ملی دارد که بخش‌هایی از دامنه‌های جنوبی آن در پارک ملی و منطقه حفاظت شده لار است.

فریدی ادامه داد: ساخت و سازهای غیر مجاز بخصوص در دامنه‌های شمالی قله دماوند چهره نازیبایی به آن بخشیده است. شکار و صید حیات وحش و چرای بی‌رویه دام در کوه دماوند متاسفانه توسط برخی افراد انجام می‌شود همچنین جاده‌هایی که بی‌دلیل در منطقه کشیده می‌شود و برای یک آغل گوسفند یا دسترسی به نقطه‌ای در دامنه این کوه کیلومترها جاده احداث کرده‌اند و این جاده‌ها هم منظر طبیعی قله را بر هم زده هم دامنه این کوه را دچار تخریب می‌کند و هم راه دسترسی افراد، شکارچیان و زمین‌خواران یا کسانی که می‌خواهند به نوعی به این قله دست اندازی کنند را باز کرده است.

رییس اداره کل حفاظت محیط زیست شهرستان دماوند ضمن بیان اینکه قله دماوند در شهرستان آمل، استان مازندران واقع شده است، تصریح کرد: شهر دماوند چشم انداز خوبی از این قله دارد و به‌همین علت است که شهر دماوند با وجود قرار داشتن در استان تهران، «دماوند» نامگذاری شده است.

وی گردشگری بدون ضابطه را یکی دیگر از تهدیدات دماوند برشمرد و گفت:‌ تعداد گردشگران و کوهنوردانی که در دامنه‌های کوه دماوند حضور پیدا می‌کنند بیش از «ظرفیت برد منطقه» است. ظرفیت برد منطقه به معنی این است که تعداد افرادی که برای بازدید و گردشگری به منطقه‌ای می‌آیند باید به‌اندازه‌ای باشد که گروه بعدی که به منطقه وارد می‌شوند به همان اندازه گروه قبل از طبیعت لذت ببرند. اگر حضور افراد بیش از ظرفیت برد باشد باعث تخریب و آلوده شدن این زیستگاه‌های کوهستانی می‌شود چراکه  گردشگران مقدار زیادی پسماند از جمله بطری، پلاستیک و زباله‌های دیگری را در این منطقه رها می‌کنند همچنین برخی افراد در پناهگاه‌های دامنه کوه دماوند بیتوته می‌کنند.

فریدی در ادامه خاطرنشان کرد:‌ حضور گردشگران و کوهنوردان درصورتی که بیش از حد توان اکولوژیک و ظرفیت برد منطقه نباشد مشکلی ایجاد نمی‌کند اما ظرفیت برد منطقه رعایت نمی‌شود و ورود افراد برای فعالیت‌های تفریحی ورزشی هم بیش از توان  اکولوژیک قله دماوند است. فدراسیون کوه‌نوردی، انجمن‌ها و تشکل‌های مردمی با سازماندهی گردشگران و آموزش کوهنوردان می‌توانند نقش بسیار مهمی در این زمینه ایفا و با همکاری دهیاری‌ها، شوراها و روستاهای حاشیه قله دماوند، این قله را از خطر تخریب حفظ کنند.

وی در پاسخ به به این پرسش ایسنا که حفاظت از دماوند چقدر اهمیت دارد، گفت: در تمام داستان‌های اساطیری‌ و ملی ما قله دماوند نماد استواری این سرزمین است و به مثابه یک کارخانه تولید آب می‌ماند. آبی که از یخچال‌های دماوند و برف‌هایی که در آن و چشمه‌سارها و نهرها جاری می‌شود در سد لار جمع می‌شود و بخش اعظمی از آب شرب شهر تهران را تامین می‌کند.

رییس اداره کل حفاظت محیط زیست شهرستان دماوند با اشاره به اینکه کشور ما در کمربند خشک جهان قرار دارد، گفت: اگر رشته کوه البرز که بلندترین قله آن دماوند است و زاگرس را در کشور نداشتیم، وضعیت اقلیمی کشور ما همانند عراق و سوریه بسیار کویری و خشک می‌شد.  این دو رشته کوه برای سرزمین ایران موهبت الهی هستند و ایجاد تنوع آب و هوایی و چهار فصل بودن این کشور را در پی داشته‌اند.

فریدی در پایان گفت: دماوند جزو کوه‌های نادر در دنیا است که به شکل مخروطی است واهمیت زیادی برای ما دارد بنابراین باید در جهت حفاظت از آن تلاش کنیم.

انتهای پیام



Source link


در پی شیوع ویروس کرونا در جهان علی رغم بهبود موقتی شرایط زندگی حیوانات طی چند ماه اخیر همچنان گونه‌هایی از حیات وحش کشور در معرض تهدید انقراض قرار دارند.

به گزارش ایسنا،  حیواناتی در در معرض خطر انقراض قراردارند، طیف وسیعی از گونه‌ها را دربر می‌گیرند. برای شناخت بهتر آن‌ها و آشنایی با خطراتی که این گونه‌ها را تهدید می‌کند، در ادامه به ۱۰ نکته اشاره شده است.

*گونه‌ای که می‌توان آن را منقرض شده به حساب آورد، پرنده مهاجری است که تنها بازمانده جمعیت غربی درنای سیبری در جهان است و تنها یک فرد از جمعیت آن باقی مانده‌ است. تک درنای سیبری به نام «امید» معمولا آبان ماه به ایران می‌آید و در اواخر زمستان به زیستگاه اصلی خود در سیبری باز می‌گردد.

*اگر گونه‌های حیات وحش در معرض خطر انقراض ایران را در فهرستی قرار دهیم، بدیهی است که یوزپلنگ آسیایی در راس این فهرست قرار می‌گیرد چراکه جمعیت آن کمتر از ۱۰۰ فرد است و گونه دیگر بعد از آن گوزن زرد ایرانی‌ است که جمعیت آن زیر ۱۰۰۰ راس است البته اقدامات اجرایی خوبی در جهت حفظ این گونه صورت گرفته که خیلی امیدوار کننده است.

* بسیاری از گونه‌های شاخص حیات وحش ایران در شرف تهدید و خطر انقراض هستند اما ممکن است برخی از آن‌ها در سطح جهانی تهدید نشده باشند مانند گونه «مرال» که در معرض تهدید جهانی نیست اما در جنگل‌های شمال کشور و گونه «شوکا» در غرب کشور به شدت در معرض خطر انقراض هستند که دلایل اصلی آن شکار غیر مجاز، تغییر کاربری اراضی و تخریب جنگل‌هاست که بر کاهش شدید جمعیت این گونه‌ها تاثیر گذاشته است و می‌توان گفت جمعیت‌های باقی مانده این گونه‌ها در پارک‌های ملی و مناطق حفاظت شده هستند. ‌

*فوک دریای خزر نیز گونه‌ای است که در معرض خطر انقراض قرار دارد و جمعیت آن از چند میلیون به کمتر از ۵۰ هزار رسیده‌ است و با وجود اینکه هنوز جمعیت قابل توجهی از فوک‌های دریایی باقی مانده‌اند اما کاهش جمعیت آن‌ها یک تهدید به حساب می‌آید چراکه تنها زیستگاه این گونه در دریای خزر است.

*خانواده‌ای از آبزیان که خاویار ماهی‌ها هستند و در ایران پنج گونه‌ از آن‌ها در دریای خزر زیست می‌کنند به‌شدت در معرض خطر انقراض هستند چراکه از گونه ماده و باردار آن‌ها برداشت می‌شود و تنها زیستگاه آن‌ها نیز دریای خزر است.

*برخی از گونه‌های خزندگان کشور زیستگاه‌های بسیار محدودی دارند که مطالعات گسترده‌ای نیز روی آن‌ها انجام نشده است مانند مانند افعی دم عنکبوتی در غرب ایران و افعی البرزی که تهدید جدی متوجه آن‌ها نیست اما چون این گونه‌های خزندگان زیستگاه‌های جزیره‌ای شده کوچکی دارند، هر نوع دست‌درازی به این زیستگاه‌ها می‌تواند احتمال انقراض شدیدی برای این گونه‌ها ایجاد کند.

* لاک‌پشت‌های دریایی از دیگر خزندگانی هستند که زیستگاه‌های محدودی در سواحل جنوبی ایران برای تخم‌گذاری دارند بنابراین هنگام توسعه این سواحل باید این زیستگاه‌ها مد نظر قرار گیرد تا مزاحمتی برای لاک پشت‌ها هنگام تخمگذاری ایجاد نشود. توصیه کارشناسان این است که دولتمردان و تصمیم‌سازان توسعه با پیوست‌های محیط زیستی و با دیدن موضوعات مرتبط با تنوع زیستی برنامه‌های کلان توسعه را مد نظر قرار دهند تا تخریب زیستگاه‌ها و تهدید تنوع زیستی کاهش پیدا کند.

* برخی گونه‌های خزندگان مانند انواع سمندرها به علت تجاری شدن در معرض تهدید قرار گرفته‌اند. برخی از آن‌ها به عنوان گونه‌های زینتی وارد مقوله قاچاق شده‌اند و این مساله برای جمعیت آن‌ها مشکلاتی ایجاد کرده است. با این حال اقدامات خوبی از طرف سازمان‌های مردم نهاد انجام شده  است که توانسته به این گونه سمندرها کمک کند.

* یکی از تهدیدات عمده تنوع زیستی کشور رهاسازی غیر علمی گونه‌های غیر بومی در طبیعت است مانند رها شدن ماهی‌های قرمز و لاک‌پشت گوش قرمز در طبیعت. افراد غیر متخصص که این حیوانات را در طبیعت رها و تصور می‌کنند حیوانی که در اسارت است باید در طبیعت رها شود درحالی که برای تمام گونه‌ها پروتکل‌های علمی وجود دارد.

* در برخی از جنگل‌های شمال کشور میمون «رزوس» دیده شده است؛ میمونی که از طریق قاچاق وارد ایران می‌شود و افرادی که این حیوان را خریداری می‌کنند پس از گذشت مدتی نمی‌توانند از آن نگهداری کنند و به جای آن که این حیوان را به سازمان حفاظت محیط زیست تحویل دهند تا برنامه‌ای برای میمون در نظر بگیرد، آن را در جنگل رها می‌کنند این درحالیست که میمون «رزوس» می‌تواند هزاران انگل و بیماری را منتقل کند و به یک گونه مهاجم در شمال ایران تبدیل شود.

انتهای پیام



Source link